Randvoorwaarden voor generieke houtstookregels:

Uitgangspunt

Binnen het huidige wettelijke kader kan een gemeente geen juridisch houdbare generieke of preventieve maatregel nemen die houtstook vooraf beperkt of verbiedt, tenzij alle vier bestuursrechtelijke randvoorwaarden volledig, zorgvuldig en lokaal onderbouwd zijn doorlopen.

Deze randvoorwaarden volgen uit:

• Awb 3:2 (zorgvuldigheid en feitenonderzoek)
• Awb 3:4 lid 2 (evenredigheid nieuwe stijl)
• de Omgevingswet (gebiedsgerichte motivering)
• vaste jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak

Wanneer één van deze voorwaarden niet sluitend kan worden onderbouwd, ontbreekt een juridisch houdbare basis voor een generieke maatregel.

Bestuursrechtelijk toetsingskader

Onderstaand schema laat zien hoe generieke houtstookmaatregelen bestuursrechtelijk moeten worden getoetst.

• Alle vier randvoorwaarden moeten volledig slagen.
• Wanneer één onderdeel faalt, is de maatregel juridisch niet houdbaar.

Onderstaand schema laat zien hoe generieke houtstookmaatregelen bestuursrechtelijk moeten worden getoetst.

• Alle vier randvoorwaarden moeten volledig slagen.
• Wanneer één onderdeel faalt, is de maatregel juridisch niet houdbaar.

Vereist

Een generieke maatregel vereist:

• objectieve feiten;
• reproduceerbare gegevens;
• aantoonbare hinder;
• zorgvuldig feitenonderzoek.

Spanningen bij houtstook

• hinder is sterk situatieafhankelijk;
• er bestaat geen wettelijke norm voor houtrook;
• er is geen juridisch bruikbaar meetkader;
• reproduceerbare bronherleiding ontbreekt;
• emissie‑ en modelonzekerheden zijn groot.

Juridische betekenis

Noodzaak voor generieke regels kan niet sluitend worden onderbouwd.

• lichtere maatregelen aantoonbaar zijn onderzocht;
• een generieke maatregel het laatste redmiddel vormt;
• geen minder ingrijpende alternatieven beschikbaar zijn.

Spanningen bij houtstook

Alternatieven bestaan vrijwel altijd:

• voorlichting;
• bemiddeling;
• onderhoudsadviezen;
• casusgericht optreden;
• maatwerk in individuele situaties.

Juridische betekenis

Een generieke maatregel is nooit het minst ingrijpende middel.

dat een maatregel:

• geschikt is;
• noodzakelijk is;
• evenwichtig is.

Spanningen bij houtstook

• generieke regels raken ook situaties zonder hinder;
• regels zijn niet af te stemmen op individuele omstandigheden;
• maatregelen kunnen onevenredig zwaar uitpakken;
• geschiktheid is niet objectief aantoonbaar.

Juridische betekenis

Proportionaliteit van generieke houtstookregels is niet te motiveren.

De analyses binnen dit kenniscentrum zijn direct herleidbaar naar formele rechtsbronnen, waaronder:

• de Algemene wet bestuursrecht (Awb);

• de Omgevingswet en de Memorie van Toelichting (MvT);

• jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State;

• en de bestuursrechtelijke documenten en modelregels die binnen gemeentelijk houtstookbeleid worden gebruikt.

In het centrale bronnenoverzicht vindt u:

• de volledige juridische analyses;

• relevante wetsartikelen;

• ECLI-verwijzingen;

• parlementaire toelichtingen;

• en de bestuursrechtelijke documenten waarop deze systematische toetsing is gebaseerd.

De Omgevingswet verlangt een sluitende lokale onderbouwing van:

• waar hinder optreedt;
• hoe vaak en hoe ernstig;
• onder welke omstandigheden;
• welke locaties worden geraakt;
• welke alternatieven zijn onderzocht;
• waarom een generieke maatregel lokaal noodzakelijk is.

Spanningen bij houtstook

• geen wettelijke norm;
• geen gestandaardiseerd meetkader;
• hinder is contextafhankelijk;
• bronherleiding is beperkt reproduceerbaar;
• lokale monitoring is bestuurlijk zwaar uitvoerbaar.

Juridische betekenis

Een sluitende lokale risicoanalyse is niet uitvoerbaar.