Overzicht van gebruikte wetsartikelen, uitspraken van de bestuurskamer van de Raad van State, de Memorie van Toelichting Omgevingswet .

Beleidsdocumenten versus juridische haalbaarheid: de status van landelijke adviesmodellen

Binnen de gemeentelijke praktijk wordt veelvuldig verwezen naar de Blauwdruk Sturen op houtstook in het omgevingsplan (KokxDeVoogd, in opdracht van IenW) en het Routeplan Houtstook van het Schone Lucht Akkoord (SLA). Deze documenten bevatten concrete voorbeeldregels, beleidsopties en modelmatige uitwerkingen voor gemeentelijke regulering van particuliere houtstook.  

Tegelijkertijd benadrukken de betrokken documenten en toelichtingen dat gemeenten zelfstandig verantwoordelijk blijven voor de juridische toetsing van de voorgestelde maatregelen. Juist binnen die zelfstandige bestuursrechtelijke toetsing ontstaan fundamentele vragen rond bevoegdheid, legaliteit, proportionaliteit, lokale onderbouwing en de verenigbaarheid met de systematiek van de Omgevingswet, de Awb en het Europese recht.


Een systematische analyse van de voorgestelde reguleringsmethodieken laat zien dat verschillende instrumenten die binnen de beleidsdocumenten worden genoemd — zoals generieke inzet van de zorgplicht of koppeling aan de Stookwijzer — binnen het huidige wettelijke kader op fundamentele juridische beperkingen stuiten.


De centrale bestuursrechtelijke vraag verschuift daardoor van beleidswenselijkheid naar juridische uitvoerbaarheid en motiveringsplicht.


Jurisprudentie van de bestuurskamer van de Raad van State

Hier vindt u het overzicht van vaste jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS) over bevoegdheidsgrenzen binnen de Omgevingswet, de APV en de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Deze rechtslijnen vormen het bestuursrechtelijke toetsingskader voor gemeentelijke houtstookmaatregelen.


Moet een gemeente eerst minder ingrijpende maatregelen inzetten?


Jurisprudentie (evenredigheid nieuwe stijl)

De juridische kern

De evenredigheidstoets nieuwe stijl vereist dat minder ingrijpende maatregelen eerst aantoonbaar worden onderzocht, toegepast en geëvalueerd voordat dwingende maatregelen kunnen worden overwogen. Dit preventieve voortraject (spoor-0) vormt geen beleidsmatige keuze, maar een juridische noodzakelijkheid binnen de subsidiariteitstoets.


ondersteunende jurisprudentie over instrumenten zonder zelfstandige normstatus zoals de Stookwijzer


Jurisprudentie

  • ABRvS 18 juli 2012 — ECLI:NL:RVS:2012:BX1811
  • ABRvS 20 april 2016 —

De juridische kern

Instrumenten zonder zelfstandige wettelijke normstatus — zoals de Stookwijzer, die functioneert als modelmatige adviestool van het RIVM — kunnen niet dienen als autonome grondslag voor handhaving of sanctionering. Zij kunnen hooguit ondersteunend worden gebruikt binnen een concrete, feitelijke beoordeling van een individueel geval.